«ουκ εμού, αλλά του λόγου ακούσαντες σοφόν έστιν Έν πάντα είναι»


Συμπαντική και ανθρωποκεντρική ηθική και αγάπη. Η αγάπη στις Αβρααμικές θρησκείες.


"ἀλλ' εἰ χεῖρας ἔχον βόες <ἵπποι τ'> ἠὲ λέοντες ἢ γράψαι χείρεσσι καὶ ἔργα τελεῖν ἅπερ ἄνδρες, ἵπποι μέν θ' ἵπποισι, βόες δέ τε βουσὶν ὁμοίας"

Ξενοφάνης ο Κολοφώνιος.

Δηλαδή:

"αν τα άλογα και τα βόδια είχαν τα χέρια και μπορούσαν να ζωγραφίσουν οι θεοί τους θα ‘μοιαζαν πολύ με άλογα και βόδια."



Η ηθική στον Ηράκλειτο (όπως και σε όλους τους προσωκρατικούς φιλοσόφους ) είναι κοσμολογική και  συμπαντική. Ο άνθρωπος οφείλει να δρα και να ζει σύμφωνα με ευρύτερους συμπαντικούς και κοσμικούς νόμους. Είναι μια ηθική που ξεπερνά κατά πολύ τον Αβρααμικό ανθρωποκεντρισμό.

Ο Αβρααμικός μονοθεϊστικός ανθρωποκεντρισμός είναι μια φιλοσοφική και θεολογική αντίληψη, η οποία θεωρεί τον άνθρωπο ως κέντρο και ανώτερο σκοπό του σύμπαντος και της δημιουργίας. Είναι η πίστη ότι ο άνθρωπος ως σκέψη και πράξη είναι ο σκοπός της παρούσης διαστάσεως του Θεού και της φύσεως , ενώ όλα όσα υπάρχουν( ζώα φυτά , πλανήτες ) κατασκευάστηκαν από τον δημιουργό Θεό Γιαχβέ με μοναδικό στόχο να  υπηρετούν τους ανθρώπους.



Κανένας από όλους τους αρχέγονους πολιτισμούς της Γης δεν ήταν ανθρωποκεντρικός υπό την παράπάνω μονοθεϊστική έννοια ούτε καμιά από τις μεγάλες θρησκείες . Αυτή η έννοια υπάρχει μόνο στον Ιουδαϊσμό και τις αιρέσεις του (Ιουδαιοχριστιανισμό ,Ισλάμ και όλες τις σύγχρονες πολιτικές ,φιλοσοφικές, ηθικές, επιστημονικές και  μεταφυσικές αντιλήψεις που προέκυψαν ως συνεχιστές αυτών των θρησκειών) που όμως έχουν σήμερα επικρατήσει σε ένα πολύ μεγάλο μέρος της γης και στο σύνολο της επικράτειας του σύγχρονου Δυτικού πολιτισμού.

Γεν. 1,28           «καὶ εὐλόγησεν αὐτοὺς ὁ Θεός, λέγων· αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε καὶ πληρώσατε τὴν γῆν καὶ κατακυριεύσατε αὐτῆς καὶ ἄρχετε τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ πάντων τῶν κτηνῶν καὶ πάσης τῆς γῆς καὶ πάντων τῶν ἑρπετῶν τῶν ἑρπόντων ἐπὶ τῆς γῆς.»

Και όμως ο ρόλος του ανθρώπου πάνω στην Γη σε όλους τους παραδοσιακούς αρχέγονους
πολιτισμούς δεν είναι ούτε να άρχει πάνω σε πουλιά ,  ψάρια , ζώα και ερπετά, ούτε να
αυξάνεται και να πληθύνεται αλόγιστα και ανεξέλεγκτα. 

Είναι να ζει σε αρμονία με το φυσικό περιβάλλον, διατηρώντας την φυσική ισορροπία και τάξη
η οποία θεωρείται ιερή.


Ο άνθρωπος αυτών των παραδόσεων σέβεται την Φύση,  την θεωρεί ιερή  και παίρνει από αυτήν μόνο όσα του  είναι απαραίτητα.

Όμως μέσα στα τελευταία 2.000 χρόνια οι άνθρωποι έχουν αλλάξει αρκετά την στάση τους απέναντι στην Φύση ενώ ταυτόχρονα ο πληθυσμός των ανθρώπων της γης  έχει αυξηθεί από 170 εκατομμύρια σε 7,3 δισεκατομμύρια και σύντομα πρόκειται να ξεπεράσει τα 10 δισεκατομμύρια  με τραγικές και καταστροφικές συνέπειες για κάθε είδος ζωής στον πλανήτη και για τον ίδιο τον άνθρωπο.

Φυσικά στα «προοδευτικά» ΜΜΕ διαβάζουμε ότι δεν συντρέχει κανένας λόγος να ανησυχούμε, καθώς οι επιστήμονες λένε ότι σίγουρα ο πληθυσμός της γης κάποια στιγμή θα σταθεροποιηθεί και θα σταματήσει να αυξάνεται…

Εκείνο όμως που δεν λένε είναι το ποιες θα είναι οι συνθήκες  ζωής πανω στην γη όταν θα συμβεί αυτό και ποιο θα είναι το μέλλον του ανθρώπου και  των υπόλοιπων μορφών ζωής της γης μετά από αυτό.

Εκατοντάδες χιλιάδες είδη ζωής θα έχουν εξαφανιστεί  ενώ ο πλανήτης θα είναι φορέας μια πρωτοφανής και ανεπανόρθωτης οικολογικής καταστροφής.

Δισεκατομμύρια ανέργων θα υπάρχουν πάνω στην γη, ενώ δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι θα αδυνατούν να καλύψουν έστω και τις στοιχειώδεις ανάγκες τους σε τροφή , νερό και στέγη.

Οι παρακάτω φωτογραφίες είναι από κατοικίες στο Hong Kong, λίγο μετά το 2010. Με την συνεχόμενη αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού αυτές οι εικόνες θα υπάρχουν σε ολοένα και περισσότερες πόλεις, για όσους βέβαια έχουν την δυνατότητα να αγοράσουν η να νοικιάσουν τέτοια σιδερένια κλουβιά. Οι υπόλοιποι θα παραμένουν άστεγοι.





Iδιαίτερα εντυπωσιακές θα είναι και οι αλλαγές που θα υπάρξουν στον πολιτισμό και στην εθνική και θρησκευτική σύσταση της Ευρώπης.

Όπως βλέπουμε από το παρακάτω διάγραμμα ενώ ασία και αφρική αυξάνουν συνεχώς τον πληθυσμό τους, στην ευρώπη ο πληθυσμός μένει σταθερός παρά τα εκατομμύρια μεταναστών που εισρέουν κάθε χρόνο και αποτελούνται κυρίως από ισλαμικούς πληθυσμούς. Ο πληθυσμός της ευρώπης αντικαθίσταται σταδιακά από μουσουλμάνους ( αφρικανικής και ασιατικής καταγωγής).


Σε διάφορες πηγές αναφέρεται ότι ο μονοθεϊστικός ανθρωποκεντρισμός εκτός από την Παλαιά Διαθήκη, έχει τις ρίζες του και στην αρχαία ελλάδα, για παράδειγμα στον Πλάτωνα. Όμως η θεώρηση του Πλάτωνα είναι κοσμολογική –οικοκεντρική και όχι ανθρωποκεντρική.

Στον Τίμαιο γίνεται η εξιστόρηση της δημιουργίας, χαρακτηριστικό της οποίας είναι η αντίληψη ότι ο κόσμος είναι έλλογο ον, πλήρες ζωής, με σώμα, νου και ψυχή. Είναι μοναδικός και το σώμα του βασίζεται στα τέσσερα στοιχεία που συμπλέκονται παράγοντας αρμονική κίνηση..

Στον Κριτία είναι η πρώτη φορά που έμμεσα παρουσιάζεται το φαινόμενο της ερημοποίησης άρα είναι μία απόδειξη πως ήδη από την αρχαιότητα είχαν προκύψει, σε τοπική έστω κλίμακα, περιβαλλοντικές βλάβες. «Η υπερσυγκομιδή ξυλείας στη περιοχή των Αθηνών είχε οδηγήσει σε μία ανικανότητα του εδάφους αυτού να διατηρήσει ζωή» μας λέει ο Πλάτωνας στον Κριτία. Υπήρχε επίγνωση για τις συνέπειες της ανθρώπινης παρέμβασης στο περιβάλλον. Για τον Πλάτωνα φαίνεται να είναι ένα δίκαιο φυσικό επακόλουθο. Η ευδαιμονία των ανθρώπων εξαρτάται από τη φύση, δηλαδή τη γη και το περιβάλλον και αντίστροφα. Έτσι η μελέτη του Κριτία έχει σημασία καθώς βλέπουμε σε αυτό τις οικολογικές υποδηλώσεις του Πλάτωνα συνδυαζόμενες με τις απόψεις του για τη σημασία που έχει ο τόπος για την πόλη καθώς και για την αξία του περιβάλλοντος και τις συνέπειες της καταστροφής του. Τέλος, ένα ακόμα συμπέρασμα που μπορούμε να εξάγουμε μέσα από τον Κριτία είναι πως το να θεωρήσουμε ως ιερή τη φύση δεν αρκεί για να την προστατέψουμε. Με την αναφορά που κάνει ο Πλάτωνας στην ύπαρξη ιερών σε πηγές που είχαν στερέψει, καταλαβαίνουμε πως οι παλαιότεροι από τον Πλάτωνα θεωρούσαν τη φύση ιερή. Παρόλα αυτά, δεν μπόρεσαν να την προστατεύσουν και αυτό οφείλεται στην άγνοια που είχαν για το πώς λειτουργούν οι μηχανισμοί στη φύση. Η ιεροποίηση και θεοποίηση της φύσης δεν αρκεί για να την προστατέψουμε, χρειάζεται η γνώση. Ο Πλάτωνας είχε συνείδηση αυτού του γεγονότος και γι’αυτό και επιμένει σε όλους του τους διαλόγους για την βαθιά γνώση. (Πηγή)

Μια ακόμη σημαντική διάκριση ανάμεσα στις Αβρααμικές θρησκείες και τις παροδόσεις των Ινδοευρωπαϊκών και πολλών άλλων λαών είναι στην έννοια της αγάπης.

Στις Αβρααμικές παραδόσεις η «αγάπη» είναι έννοια ανθρωποκεντρική , ενώ στις υπόλοιπες κυρίαρχες παραδόσεις είναι συμπαντική κοσμολογική και οικοκεντρική. Αυτή η κοσμολογική αγάπη είναι κάτι πολύ βαθύτερο από τον ανθρωποκεντρισμό, καθώς απευθύνεται όχι μόνο σε άλλα έμβια όντα (βιοκεντρισμός), αλλά κυρίως αποτελεί αγάπη για την Φυσική Τάξη και Ισορροπία .  Στην περίπτωση μάλιστα που η ανθρωποκεντική «αγάπη» παραβιάζει αυτή την Φυσική τάξη και ισορροπία  τότε η Συμπαντική αγάπη έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την ανθρωποκεντρική «αγάπη» και αγωνίζεται για την αποκατάσταση της Φυσικής τάξεως!  

Η συμπαντική αγάπη μάλιστα περιλαμβάνει όχι μόνο την προσπάθεια για την διατήρηση της φυλετικής ποικιλομορφίας ζώων και φυτών, αλλά και αυτή των ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένης επίσης και της ποικιλομορφίας  των πολιτισμών τους και έρχεται λοιπόν σε αντίθεση τόσο με τις αντιλήψεις της «Γενέσεως» όσο και με τις ισοπεδωτικές δήθεν «πνευματικές» αντιλήψεις κάθε είδους θρησκευτικών παραθρησκευτικών , «φιλοσοφικών» «εσωτερικών»  «αδελφοτήτων» και εταιρειών περί ενός ενιαίου «παγκόσμιου ηθικού ανθρώπου» . Είναι επίσης αντίθετη με όλες τις πολιτικές μορφές που παρουσιάζουν ως «αγάπη» την σύγχρονη ακραία καπιταλιστική εκμετάλλευση και δουλεία και που θεμελιώνεται πάνω στα ανεξέλεγκτα λαθρομεταναστευτικά ρεύματα και  έχει θύματα όχι μόνο τους ντόπιους εργαζόμενους και τους αλλοδαπούς λαθρομετανάστες  αλλά κυρίως την ίδια την ύπαρξη δεκάδων εθνών και πολιτισμών και την ισορροπία και τάξη των κοινωνιών τους!


Τέλος επειδή υπάρχουν πολλές παρερμηνείες και λάθος κατανοήσεις αλλά και για να είμαστε δίκαιοι και αντικειμενικοί σε όσα λέμε, πρέπει να αναφερθούμε στις πρωτότυπες πηγές και να  παρουσιάσουμε ποιο είναι το αυθεντικό περιεχόμενο της έννοιας της «αγάπης» στον Ιουδαϊσμό στον Χριστιανισμό και το Iσλάμ και να κάνουμε μια συγκριτική μελέτη μεταξύ τους

Η έννοια της αγάπης σε Ιουδαϊσμό  Χριστιανισμό και Ισλάμ

Ένα από τα μεγαλύτερα ψέμματα που διαδίδονται από κάποιους χριστιανούς στην Ευρώπη είναι ότι η έννοια  της «αγάπης απέναντι στους εχθρούς» εισήχθηκε από τον Χριστιανισμό (Καινή διαθήκη) και ότι το περιεχόμενο της λέξεως "αγάπη" είναι αυτό που σήμερα ονομάζεται «αγάπη», δηλαδή κάποιο συναίσθημα όπως π.χ. αυτό  που νιώθει κανείς για τον σύζυγο ή για τα παιδιά του η για την πατρίδα του...

Η έννοια της «αγάπης» την περίοδο που γράφτηκε στα Ελληνικά η «Καινή Διαθήκη» έχει εντελώς διαφορετική σημασία από το συναίσθημα που αποκαλούμε «αγάπη» στον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό. Η λέξη που χρησιμοποίησε ο Ιησούς και οι μαθητές του στα συγκεκριμένα αποσπάσματα δεν ήταν η ελληνική λέξη αγάπη, αλλά η εβραϊκή λέξη "Ahava" και τα αντίστοιχα της σε άλλες γλώσσες όπως την Αραμαϊκή.

Στην Εβραϊκή γλώσσα η λέξη που μεταφράζεται στον ελληνικό όρο "αγάπη" η στον αγγλικό όρο "love"  είναι η «Ahava» η οποία αν αφαιρέσει κανείς το αρχικό γράμμα άλεφ σημαίνει Δίνω, ενώ  με το Άλεφ σημαίνει Εγώ Δίνω   και ταυτόχρονα σημαίνει και «αγάπη». «Να αγαπάς» στην Εβραϊκή γλώσσα σημαίνει «να προσφέρεις»



Επίσης πρέπει να διευκρινιστεί ότι από αρκετούς αμφισβητές του σύγχρονου νοήματος της χριστιανικής «αγάπης» υπάρχει η παρακάτω τοποθέτηση: Αναφέρουν ότι ο Χριστός όταν μιλάει για αγάπη  το έκανε απευθυνόμενος μονάχα στους μαθητές (με το «αγαπάτε αλλήλους» ) και έτσι με την φράση αυτή διέταζε μονάχα κάποια "αγάπη" μόνο ανάμεσα στα μέλη της κοινότητος των μαθητών του και όχι μια ευρύτερη αγάπη.

Πράγματι η εντολή «αγαπάτε αλλήλους» δώθηκε μονάχα στους μαθητές του Χριστού και τους ζητά να αγαπάει ο ένας τον άλλον.

 «ἐντολὴν καινὴν δίδωμι ὑμῖν ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους, καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς ἵνα καὶ ὑμεῖς ἀγαπᾶτε ἀλλήλους.  35 ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες ὅτι ἐμοὶ μαθηταί ἐστε, ἐὰν ἀγάπην ἔχητε ἐν ἀλλήλοις.» (Ιωαν 13, 34)

Όμως εκτός από το «αγαπάτε αλλήλους» που απευθύνονταν μονάχα στους μαθητές του , υπάρχει  και το “ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν” (Λουκ. 10, 25-37) καθώς και το "ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν" (Mατθ 5,44) τα οποία είναι ξεκάθαρο ότι δεν απευθύνονται μόνο στους μαθητές αλλά ευρύτερα και αυτό δεν επιδέχεται  καμιά σοβαρή αμφισβήτηση, παρότι υπάρχουν κάποιοι που προσπαθούν να το αμφισβητήσουν ώστε να φέρουν τον Χριστό στα μέτρα των δικών τους απόψεων και διδασκαλιών που είναι σε μεγάλο βαθμό ασύμβατες με τον χριστιανισμό. Ο ίδιος ο Χριστός με την παραβολή του καλού Σαμαρείτη εξηγεί ότι ο «πλησίον» είναι οποιοσδήποτε τυχαίος άγνωστος που πλησιάζεις ή σε πλησιάζει κάπου ενώ το "ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν" το έδωσε ως εντολή στους όχλους που παρακολούθησαν την «επί του όρους ομιλία» του..

  Επίσης η έννοια αυτή της «αγάπης για τους εχθρούς» δεν εισήχθη πρώτα από τον Χριστό ως καινοτομία απέναντι στον Ιουδαισμό, όπως αρκετοί ισχυρίζονται , αλλά υπάρχει και στην Εβραϊκή Τορά (χριστιανική «παλαιά διαθήκη») και  είναι προγενέστερη του Ιουδαϊσμού, υπάρχει και στους προγενέστερους πολιτισμούς ακόμα και σε τελείως πρωτόγονους.



Όταν βέβαια η Τορά αναφέρεται σε αγάπη για τους εχθρούς , δεν αναφέρεται σε εξωτερικούς εχθρούς εισβολείς αλλά αναφέρεται μονάχα σε μέλη της ίδιας κοινότητος, της Εβραϊκής που έχουν μεταξύ τους κάποιες προσωπικές αντιπαραθέσεις.

 «Εάν απαντήσης τον βουν του εχθρού σου ή τον όνον αυτού πλανώμενον, θέλεις εξάπαντος επιστρέψει αυτόν προς αυτόν. Εάν ίδης τον όνον του μισούντός σε πεπτωκότα υπό το φορτίον αυτού και ήθελες αποφύγει να βοηθήσης αυτόν, εξάπαντος θέλεις συμβοηθήσει αυτόν». (Έξοδος 23:4-5).

Γράφει δηλαδή η Τορά:  Εάν συναντήσης το βόδι του εχθρού σου η το υποζύγιον του εχθρού σου περιπλανώμενα, γύρισέ τα και δόσε τα εις αυτόν.  Εάν ίδης το υποζύγιον του εχθρού σου να έχει πέσει υπό το βάρος του φορτίου του, δεν θα το προσπεράσης με αδιαφορίαν, αλλά μαζή με αυτόν θα το σηκώσης.

Την ίδια ακριβώς άποψη βρίσκει επίσης κάποιος και στο Κοράνιo:

«Κι ούτε είναι δυνατό να είναι ίσο το καλό με το κακό. Πλήρωσε (να ανταποδίνεις το κακό) με ό,τι είναι καλύτερο. Και τότε εκείνος -που μεταξύ σου και μεταξύ του υπήρχε εχθρότητα -, θα γίνει σαν στενός φίλος! 35. Και σε κανένα δεν θα παραχωρηθεί τέτοια θέση (εκείνου που πληρώνει το κακό με το καλό) εκτός από εκείνους που έχουν υπομονή και αυτοκυριαρχία,  και κανείς δεν θα την πετύχει εκτός από εκείνον που έχει τη μεγαλύτερη τύχη. » (Κοράνιο,41:34-35)

To "αγαπάτε τους εχθρούς" που βρισκει κανείς στον Ιουδαϊσμό και στις προερχόμενες από αυτόν θρησκείες είναι λοιπον μια πολύ  προγενέστερη του Ιουδαϊσμου άποψη του κοινοτισμού και αυτό που σημαίνει ακριβώς (και τίποτα  λιγότερο η περισσότερο) είναι ότι  κάποιος υποχρεούται  να συνδράμει κάποιο μέλος της ίδιας κοινότητος   όταν βρίσκεται σε ώρα ανάγκης , ακόμα και αν οι προσωπικές τους σχέσεις δεν είναι καλές και είναι "εχθρικές". Οφείλει  να τον αντιμετωπίζει και να τον κρίνει με δικαιοσύνη και να του αποδώσει αυτά που πραγματικά του αναλογούν , να μην τον αδικήσει , και τελος  να μην αναλώνεται  σε άσκοπες φιλονικίες  μαζί του που πηγάζουν μονάχα από τον εγωισμό . 




Αυτά  όμως είναι υγιείς και πολύ σωστές απόψεις  και είναι η βάση κάθε υγιούς κοινοτισμού σε όλους τους παραδοσιακούς υγιείς πολιτισμούς και έτσι ακριβώς υποχρεούται να δράσει ΚΑΘΕ μέλος της κοινότητος την στιγμή που κάποιο άλλο μέλος έχει ανάγκη , ακόμα και αν πρόκειται για "εχθρό" του.  Και για να δράσει έτσι κανείς δεν είναι απαραίτητο να είναι "ανθρωποκεντριστής" , το ίδιο θα κάνει και όποιος βλέπει πολύ βαθύτερα τα πράγματα και διέπεται από μια αγάπη Συμπαντική . Στην τελευταία περίπτωση όμως της Συμπαντικής αγάπης, θα βοηθήσει ακόμα και ένα πληγωμένο ζώο η κάποιο φυτό με τον ίδιο τρόπο που ο "καλός σαμαρείτης" βοήθησε και έσωσε την ζωή σε κάποιον άγνωστο άνθρωπο...

Αυτή λοιπόν είναι η αυθεντική ερμηνεία της "αγάπης για τους εχθρούς" που βρίσκει κανείς στις γραφές και είναι μια απόλυτα υγιής ερμηνεία, που δεν  έχει καμία σχέση με την μαζοχιστική και  αυτοκτονική χυδαία ερμηνεία που δίνεται σήμερα  από διάφορους θρησκευτικούς κύκλους η από κύκλους "ανθρωπιστών".

Επίσης η αναφορά που υπάρχει από τον Ιησού στο να στρέψει κανείς και το άλλο μάγουλο απέναντι στο "ράπισμα" (στην επί του όρους ομιλία του) , δεν είναι κυριολεκτική αλλά είναι προφανώς μεταφορική και μόνο.  H παρερμηνεία ότι ο Ιησούς καλεί τους πιστούς του να μετατραπούν σε καρπαζοεισπράκτορες είτε γίνεται  σκόπιμα από κάποιους κύκλους,  είτε οφείλεται σε χαμηλού επιπέδου  κατανόηση . Η αναφορά αυτή του Ιησού σχετίζεται με τις συνήθειες που είχε το  συγκεκριμένο κοινό της συγκεκριμένης περιοχής και εποχής που τον παρακολουθούσε και είναι μια προσπάθεια να σταματήσει κάποιες από αυτές, όπως ότι ένα ράπισμα οδηγούσε συνήθως σε αλληλοσφαγή, οι άσκοπες αντιπαραθέσεις και  αυτοδικίες ήταν συνεχείς καθώς και η κατάχρηση  του νόμου "οφθαλμός αντί οφθαλμού" .Καλεί λοιπόν το συγκεκριμένο κοινό της συγκεκριμένης εποχής να πάψουν να αναλώνονται  σε ανούσιες αντιπαραθέσεις , να ελέγχουν τον εγωισμό τους και να αντιμετωπίζουν αυτές τις καταστάσεις με υπομονή και για να γίνει κατανοητός το εκφράζει μεταφορικά. Η μεταφορά αυτή είναι λίγο δύσκολο να γίνει κατανοητή στις ΄μέρες μας καθώς ακούγεται υπερβολική, όμως ήταν ο μόνος τρόπος για να εξηγήσει αυτό που ήθελε στο συγκεκρμένο κοινό, και δεν έχει καμιά σχέση με τον αυτοεξευτελισμό και τον μαζιχισμό όπως σήμερα αποδίδεται.

Η ξεκάθαρη απόδειξη ότι η αναφορά είναι μεταφορική, είναι το πως αντέδρασε ο ίδιος ο Ιησούς όταν τον ράπισαν. Φυσικά δεν έστρεψε και το άλλο μάγουλο, αλλά διαμαρτυρήθηκε.

 «εις των υπηρετών παρεστηκώς έδωκε ράπισμα τω Ιησού ειπών• ούτως αποκρίνη τω αρχιερεί; απεκρίθη αυτω ο Ιησούς• ει κακώς ελάλησα, μαρτύρησον περί του κακού• ει δε καλώς, τι με δέρεις;»  (Ιωάννης 18:22-23). 


H παραβολή του "Καλού Σαμαρείτη" είναι επίσης εξαιρετική και εκφράσει το νόημα ενός υγιούς ανθρωπισμού:

Κάποια στιγμή ένας Σαμαρείτης που διάβαινε από το δρόμο εκείνο είδε έναν καταπληγωμένο άνθρωπο από τους ληστές, πλησίασε κοντά του και τον σπλαχνίστηκε. Δεν φοβήθηκε μην του επιτεθούν οι ληστές και πάθει τα ίδια , έμεινε κοντά του, έπλυνε τα τραύματά του, τα άλειψε με λάδι και κρασί, τα έδεσε με επιδέσμους. Και αφού με πολύ κόπο ανέβασε τον άνθρωπο αυτόν στο ζώο του, τον μετέφερε σε κάποιο πανδοχείο και τον περιποιήθηκε όλη τη νύχτα. Και την άλλη μέρα το πρωί έδωσε δύο δηνάρια στον ξενοδόχο και του είπε: Περιποιήσου τον για να γίνει καλά. Και ό,τι άλλο ξοδέψεις, καθώς θα επιστρέφω στην πατρίδα μου και θα περάσω πάλι από εδώ, θα σου το εξοφλήσω. Πριν από Σαμαρείτη πέρασαν δίπλα από τον πληγωμένο άνθρωπο δύο Ιουδαίοι, ένας Ιερέας και ένας Λεβίτης και κανένας δεν προσπάθησε να τον βοηθήσει, τον άφησαν να πεθάνει αβοήθητος. O ιερεύς που κατέβαινε στο δρόμο εκείνο τον είδε από μακριά, πέρασε από το απέναντι μέρος χωρίς να του δώσει καμία βοήθεια. Παρόμοια και κάποιος Λευίτης, υπηρέτης του ναού, έφθασε στο μέρος εκείνο. Αυτός φάνηκε ακόμη πιο άσπλαχνος. Ήλθε πολύ κοντά, είδε την άθλια κατάσταση του πληγωμένου ανθρώπου κι έφυγε.  Ο ιερεύς έφυγε από ενστικτώδη φιλαυτία, ενώ ο Λευίτης έπειτα από υπολογισμό.

Επίσης η παρούσα ανάλυση  του ιστολογίου Αγχιβασίην πάνω στο θέμα της "αγάπης" των Ιουδαϊκών θρησκειών είναι ενδεικτική για ένα παραδοσιακό τρόπο σκέψης συμβατό με τον αρχαιελληνικό και ινδοευρωπαϊκό πολιτισμό, που είναι πολύ μακριά από τον μεσανατολικό μανιχαϊσμό. Τίποτα δεν είναι απόλυτα άσπρο η μαύρο,  τίποτα δεν μπορεί να είναι  απόλυτα "καλό" η απόλυτα "κακό"  , κυρίως  μάλιστα κάποια θρησκεία , παράδοση και πολιτισμό ενός άλλου διαφορετικού από τον δικό μας έθνους, φυλής η λαού (Επίσης οι γραφές αυτές πάντα εμπεριέχουν και στοιχεία παρμένα από προγενέστερες παραδόσεις καθώς και από άλλους λαούς, συχνά μάλιστα από λαούς Ινδοευρωπαϊκούς!) Όταν κάποιος πολιτισμός είτε θρησκεία είτε άνθρωπος ενσαρκώνει μια τελείως διαφορετική στάση ζωής από την δική μας , τότε μπορούμε να παρουσιάσουμε τις δικές μας απόψεις και αντίλογο πάνω σε  αυτά που ο "διαφορετικός" πιστεύει και εκφράζει, χωρίς όμως να τα διαστρεβλώσουμε συκοφαντικά και εγωιστικά με στόχο να ενισχύσουμε έτσι ακόμα περισσότερο την εγωιστική μας αίσθηση ανωτερότητας απέναντι του. Κρίνουμε και βλέπουμε τον "διαφορετικό" από εμάς αντικειμενικά για αυτό που πραγματικά "Είναι" έχοντας βάση της κριτικής μας αυτό που εμείς πραγματικά "Είμαστε" , χωρίς διαστρεβλώσεις  φαντασιώσεις , θεωρίες συνομωσίας , δαιμονοποιήσεις , φανατισμούς και υπερβολές.

 Και κυρίως όταν πρόκειται για θρησκείες και παραδόσεις διαφορετικές από την δική μας η ανθρώπους που τις ενσαρκώνουν (έστω και κατά μέρος), ακόμα και όταν τους αντιμετωπίζουμε επικριτικά και τους θεωρούμε  εντελώς ξένους  και ασύμβατους με την δική μας παράδοση και πολιτισμό, οφείλουμε να τους αντιμετωπίζουμε με Αξιοπρέπεια , Σεβασμό (στην περίπτωση βέβαια που και οι ίδιοι μας δείχνουν σεβασμό και μόνο τότε)  και Ευπρέπεια.

Ο Σεβασμός απαιτεί να δαιμονοποιούμε τις παραδόσεις άλλων λαών και φυλών,  ούτε όμως και να τις ισοπεδώνουμε για να τις κάνουμε να φαίνονται όλες μεταξύ τους "ίδιες" όπως κάνουν σήμερα διάφορες παγκόσμιες "αδελφότητες"  εταιρείες κλπ,  αλλά να παρουσιάζουμε τα πράγματα όπως ακριβώς Είναι, με την διαφορετικότητα τους και με τα κοινά στοιχεία τους.

Αυτή είναι μια προσέγγιση που διέπεται απο δυναμικό πνεύμα μαχητικότητος για την υπεράσπιση και διάσωση της δικής μας πατρώας παραδόσεως, ταυτόχρονα όμως αντιμάχεται και κάθε είδους άγνοια και   φανατισμό που είναι δυστυχώς κυρίαρχα σε χώρους που ασχολούνται με θέματα θρησκευτικά. Δυστυχώς  ο "ταλιμπανισμός" εντός του  υποτιθέμενου χώρου ελληνικού χώρου "αρχαιόθρησκων" είναι ιδιαίτερα αισθητός , όμως δεν είναι καθόλου συμβατός με την Αρχαία Ελληνική παράδοση την οποία υποτίθεται ότι υποστηρίζει. Αντίθετα είναι εντυπωσιακά συμβατός με  τις  διάφορες μεσανατολικές θρησκευτικές θεωρήσεις τις οποίες υποτίθεται ότι αντιμάχονται και κατακρίνουν....

Όμως η στάση αυτών των προερχόμενων από τον Ιουδαϊσμό θρησκειών απέναντι στους εχθρούς όχι τους προσωπικούς αλλά  τους εχθρούς της θρησκείας τους είναι πολύ διαφορετική από αυτή που παραπάνω περιγράψαμε .

Όλες αυτές οι θρησκείες στα αυθεντικά ιερά τους βιβλία (και όχι στις διάφορες παρερμηνείες που διαδίδονται για αυτές) διατάζουν τους πιστούς τους να σφάζουν όσους στέκονται εμπόδιο στην βασιλεία τους, είτε είναι του Γιαχβέ, είτε του Αλλάχ, είτε του Χριστού..


Ξεκινάμε πρώτα από την «Παλαιά Διαθήκη»  , Ιερό βιβλίο του Ιουδαϊσμού και του ΙουδαιοΧριστιανισμού , συμπεριλαμβανομένης και της «Ελληνορθοδοξίας»  και του Παπισμού, καθώς και διαφόρων ακροδεξιών πολιτικών φορέων ...

« Εάν όμως δεν δεχθούν τας ειρηνικάς σας προτάσεις και θελήσουν να κάμουν πόλεμον εναντίον σας, θα πολιορκήσετε την πόλιν, μέχρις ότου Κυριος ο Θεός σας παραδώση αυτήν εις τα χέρια σας, οπότε σεις θα περάσετε εν στόματι μαχαίρας (θα σφάξετε) πάντα αρσενικόν της πόλεως.
Τας γυναίκας όμως και τα παιδιά και τα κτήνη και όλα όσα υπάρχουν εις την πόλιν και όλην την περιουσίαν αυτής θα την πάρετε δια τον εαυτόν σας ως λείαν πολέμου, θα φάγετε και θα απολαύσετε τα τρόφιμα και τα λάφυρα των εχθρών σας, τα οποία ο Κυριος σας δίδει.
    Ετσι θα πράξετε εναντίον όλων των πόλεων, αι οποίαι ευρίσκονται πολύ μακράν από σας και δεν είναι από τας πόλεις των εθνών, των οποίων την χώραν Κυριος ο Θεός σας έδωκεν εις σας ως κληρονομίαν. Ιδού όμως πως θα συμπεριφερθήτε προς τας πόλεις των λαών τούτων, των οποίων τας χώρας έδωσε Κυριος ο Θεός σας εις σας ως κληρονομίαν· δεν θα αφήσετε εις την ζωήν και δεν θα συλλάβετε ζωντανόν ως αιχμάλωτον κανένα, που αναπνέει, αλλά θα αναθεματίσετε και θα φονεύσετε όλους αυτούς· Τους Χετταίους, τους Αμορραίους, τους Χαναναίους, τους Φερεζαίους, τους Ευαίους, τους Ιεβουσαίους και τους Γεργεσαίους, όπως σας έχει διατάξει Κυριος ο Θεός σας·και τούτο, μήπως αυτοί μένοντες εν τη ζωή και επικοινωνούντες μαζή σας σας διδάξουν και σας παρασύρουν, να πράξετε όλα τα μισητά και αηδιαστικά ενώπιον του Θεού έργα των, τα οποία αυτοί τελούν εις λατρείαν των θεών των, και αμαρτήσετε έτσι ενώπιον Κυρίου του Θεού σας.» (Δευτερονόμιον 20:12-20)


(QUIZ: Συγκρίνετε την παραπάνω  περιγραφή με τις ειδήσεις από την Συρία και το Ιράκ από την δράση του Ισλαμικού Κράτους ISIS και βρείτε πιθανές ομοιότητες..)

Συνεχίζουμε με το Κοράνιο:

“Και να πολεμάτε για χάρη του Αλλάχ όσους σας πολεμούν, αλλά μην ξεπερνάτε τα όρια, γιατί ο Αλλάχ δεν αγαπά τους παραβάτες" (Κοράνιο, 2:190). "Φονεύετέ τους όπου τους βρίσκετε και διώχτε τους, από κει που σας έδιωξαν. Η καταδίωξη στην ειδωλολατρία είναι χειρότερα απ' το φόνο. Και να μην τους πολεμάτε δίπλα στο απαράβατο Τέμενος, εκτός αν αυτοί πρώτοι σας πολεμήσουν εκεί. Αν όμως σας πολεμήσουν, σκοτώστε τους. Τέτοια είναι η τιμωρία των άπιστων" (Κοράνιο, 2:191). "Αν όμως σταματήσουν, τότε βέβαια, ο Αλλάχ είναι Πολυεπιεικής, Πολυεύσπλαχνος" (Κοράνιο, 2:192). 

"Πολεμάτε τους ώσπου να μην σας καταδιώξουν στην ειδωλολατρία και να υπερισχύσει η Πίστη στον Αλλάχ. Αν όμως σταματήσουν τη δράση τους, τότε να μην κάνετε πόλεμο παρά ενάντια στους άδικους" (Κοράνιο, 2:193)

 "Και όταν οι απαγορευμένοι μήνες έχουν περάσει, τότε (πολεμάτε και) σκοτώνετε τους ειδωλολάτρες οπουδήποτε κι αν τους βρείτε, και συλλάβετέ τους και πολιορκείστε τους και στήστε τους παγίδες με κάθε (πολεμικό) στρατήγημα. Αν όμως μετανιώσουν και διατηρήσουν την τακτική προσευχή κι εφαρμόσουν (τακτική) ελεημοσύνη, τότε αφήστε τους ελεύθερους. Γιατί ο Αλλάχ είναι Πολυεύσπλαχνος, Πολυεπιεικής" (Κοράνιο, 9:5).

“ Ω! Προφήτη! Παρότρυνε τους πιστούς στο πόλεμο. Αν υπάρχουν είκοσι από σας που υπομονετικά επιμένουν, θα νικήσουν διακόσιους, κι αν από σας είναι εκατό θα νικήσουν χίλιους απ' τους άπιστους, γιατί αυτοί είναι ένας λαός χωρίς κατανόηση.” (Κοράνιο,10:65)

Εάν δε οι κάτοικοι ανταποκριθούν εις τας ειρηνικάς σας προτάσεις, ανοίξουν τας πύλας και παραδοθούν εις σας, θα είναι όλοι αυτοί που κατοικούν εις την πόλιν υπήκοοί σας και φόρου υποτελείς
.
Kαι τέλος στην Καινή Διαθήκη στο Ευαγγέλιο του Λουκά, ο Ιησούς σε μια παραβολή στην οποία ο Βασιλέας ταυτιζεται  με τον εαυτό του η "την βασιλεία του Θεού" που ο ίδιος εκπροσωπεί , έχει τον βασιλέα να διατάζει

“πλὴν τοὺς ἐχθρούς μου ἐκείνους, τοὺς μὴ θελήσαντάς με βασιλεῦσαι ἐπ᾿ αὐτούς, ἀγάγετε ὧδε καὶ κατασφάξατε αὐτοὺς ἔμπροσθέν μου.” (Λουκ. 19,27    )

          Δηλαδή : Οσον δε δια τους εχθρούς μου εκείνους που δεν με ήθελαν βασιλέα των, φέρετέ τους εδώ και κατασφάξατέ τους εμπρός μου.

Και Ιουδαιοχριστανισμός για αιώνες έπραττε ακριβώς ότι είπε ο Ιησούς . Πρώτα έσφαξε τους εθνικούς και μετά άρχιζε να κατασφάζει κοινότητες χριστιανών  «αιρετικών». Και ποτέ δεν δίστασε μέσα στην ιστορία να πολεμήσει τους εχθρούς του.
Η προέγγιση αυτή του ιδιου του Ιησού είναι αντίθετη με το σύγχρονο «νέο» πνεύμα "αγάπης" που διαδίδουν παντού σήμερα στην Δύση οι ηγεσίες των Ιουδαιοχριστιανικών εκκλησίών, με βάση το οποίο πνεύμα οι Χριστιανοί οφείλουν να υποδέχονται άπαντες ( ακόμα και τα μέλη του ISIS) με «αγάπη» τέτοια μάλιστα δεν θα περιορίζεται στα πλαίσια μιας υλικής συνδρομής αλλά θα είναι και συναισθηματική,  όταν καταφθάνουν κατά εκατομμύρια στις πόλεις τους για να τις εποικίσουν.


Αυτή η σύγχρονη προσέγγιση της ανθρωποκεντρικής "αγάπης" είναι πολύ διαφορετική και ξένη όχι μόνο με τα κυρήγματα του ίδιου του  Ιησού αλλά και με την παράδοση του Αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού και τον πολιτισμό όλων των  Ινδοευρωπαϊκών λαών.

Στην αρχαία  Ελλάδα βεβαίως υπήρξε ο Ξένιος Ζεύς που ήξερε να φιλοξενεί με σεβασμό και να προσφέρει απλόχερα στον ξένο μεμονωμένο επισκέπτη, για τις λίγες μόνο ημέρες που θα έμενε στην περιοχή μέχρι να επιστρέψει πίσω στον τόπο του η θα συνεχίσει το ταξίδι του. Σέβονταν την θρησκεία του και τις παραδόσεις του και δεν τον λιθοβολούσαν επειδή π.χ. τον είδαν να ανάβει φωτιά για να μαγειρέψει  η να μαζεύει χόρτα το Σάββατο.

 Σε περιπτώσεις όμως  που οι ξένοι όμως κατέφθαναν ως έποικοι, ο Ξένιος Ζεύς τους αντιμετώπιζε όπως ο Λεωνίδας τον Ξέρξη στις Θερμοπύλες. Θυσίαζαν άπαντες την ζωή τους με αξιοπρέπεια και Αρετή , όχι όμως για για να "τιμωρήσουν τους απίστους" όπως διατάζει ο Γιαχβέ, ο Αλλάχ και ο Ιησούς, αλλά για να κρατήσουν την ΙΕΡΗ ΓΗ  των προγόνων τους και να διασώσουν την φυλή , την παράδοση και τον  πολιτισμό τους!

Πρέπει τέλος να τονιστεί ότι τα σύγχρονα προβλήματα της οικολογίας, του μεταναστευτικού, των εργασιακών δικαιωμάτων κλπ που αναφέρθηκαν σε αυτό το άρθρο είναι προφανές λοιπόν ότι δεν μπορούν να λυθούν από :

-Φορείς που παρουσιάζουν μια μορφή αυτοκτονικής δήθεν "αγάπης" για την οποία επικαλούνται οποιουδήποτε είδους φιλοσοφία, θρησκεία κλπ. Αυτή η "αγάπη" την οποίαν επικαλούνται άπαντες (από εκπρόσωπους φορέων της επίσημης Ορθόδοξης και Καθολικής εκκλησίας μέχρι και επαγγελματίες "αντιρατσιστές"  η ενόπλους αναρχικούς δολοφόνους) δεν υπάρχει και δεν υπήρχε ποτέ και πουθενά σε κανένα παραδοσιακό πολιτισμό , ούτε φυσικά και στον Χριστιανικό, αλλά αποτελεί μια πρόσφατη εφεύρεση του αιώνος που διανύουμε


-Πολιτικούς φορείς που προβάλλουν ως αντίπαλο δέος για την παραπάνω "αγάπη" ένα μίσος που πηγάζει από την άγνοια , την αμορφωσιά, την αλητεία, την ασέβεια απέναντι στο διαφορετικό ή αυτό που δεν κατανοούν, τον προλεταριακό συμμοριτισμό συνδυασμένο με μαφιόζικες δομές και μεθόδους δράσεις καθώς και κάθε είδους κατώτατο  συναίσθημα , έκφραση ενός ηθικού, πνευματικού και πολιτιστικού/βούρκου. Η όλη αηδιαστική δράση και παρουσία τέτοιων "πατριωτικών" και  "εθνικιστικών" φορέων αντί να βοηθάει το πρόβλημα αντίθετα το επιδεινώνει πολύ άσχημα διότι δαιμονοποιεί στα μάτια τις κοινωνίας την ίδια την ιδέα του να αγωνιστεί για να σταματήσει την ανεξέλεγκτη λαθρομετανάστευση και για την υπεράσπιση των παραδόσεων του και της γης των προγόνων του.

H παρακάτω ενδεικτική σχετική γελοιογραφία δαιμονοποίησης είναι του Αρκά από την εφημερίδα "έθνος". Επειδή μια συγκεκριμένη πολιτική οργάνωση που ασχολείται με το θέμα της ισλαμοποίησης της Ευρώπης δίνει συνεχώς δημόσια την εικόνα της απόλυτης αγραμματοσύνης, κάποια ΜΜΕ χρησιμοποιούν συνεχώς αυτή την εικόνα για να δώσουν την εντύπωση ότι τελικά "όλοι όσοι αντιστέκονται στην Ισλαμοποίηση της Ευρώπης και την μαζική αντικατάσταση του πληθυσμού της  από αλλοφύλους είναι αγράμματοι , τραμπούκοι και ανεγκέφαλοι". Εν τέλει κάποιες τέτοιες πολιτικές οργανώσεις το μόνο που πετυχαίνουν με την παρουσία και δράση τους είναι ότι αποτελούν τα σκιάχτρα που υπάρχουν μόνο για να τα δείχνει συνεχώς το σύστημα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποιήσεως και με αυτά να διώχνει  μακριά από την προσπάθεια για υπεράσπιση της πατρώας γης όλους  όσους έχουν υγιή αντανακλαστικά τέτοια που να τους απωθούν μακριά από αρρωστημένες παρουσίες.


-Εκπροσώπους του μεγάλου καπιταλιστικού κεφαλαίου που αποκομίζουν δισεκατομμύρια τόσο από την καταστροφή του περιβάλλοντος όσο και από τις λαθρομεταναστευτικές ροές . Όσο και αν ισχυρίζονται ότι σκοπεύουν να λύσουν είτε  το ένα πρόβλημα (περιβάλλον) είτε το άλλο (μεταναστευτικό) είτε και τα δυο μαζί, αυτό είναι αδύνατον διότι αντιτίθεται στην ίδια την κερδοσκοπική  φύση του μεγάλου πλουτοκρατικού κεφαλαίου.



Αυτό που χρειάζεται για να αλλάξει κάτι είναι ο σύγχρονος άνθρωπος να αφυπνιστεί και να αναγεννηθεί, , αφαιρώντας από τα μάτια του κάθε είδους παραμορφωτικούς φακούς "αγάπης", "μίσους", "ανθρωπισμού" , "αριστεράς" , "δεξιάς" κλπ και ανακαλύπτοντας τον πραγματικό εαυτό του όπως τον έχει κληρονομήσει  από την ίδια του την αληθινή πνευματική και βιολογική Φύση που έχει κληρονομήσει από τους Προγόνους του και μέσω αυτής να ανακαλύψει ξανά αυτή την χαμένη και ξεχασμένη  έννοια της Συμπαντικής Αγάπης για Φυσική Τάξη , Ισορροπία και Αρμονία!

Δεν υπάρχει βέβαια κάποια μεσσιανική "σωτηριολογική" νομοτέλεια ότι αυτό θα συμβεί απαραίτητα όπως στις μεσσιανικές θεωρίες του μαρξισμού ή της "δευτέρας παρουσίας" κλπ και ούτε είναι απαραίτητο να συμβεί κάτι τέτοιο. Εκείνο που υπάρχει είναι ότι η ροή του Σύμπαντος είναι κυκλική και μετά την σκοτεινή εποχή έρχεται κάποτε η Χρυσή εποχή του Φωτός, η επόμενη τέτοια εποχή όμως μπορεί όταν θα έλθει να είναι μην βρει τον άνθρωπο πάνω στην Γη είτε να μην βρει κάποια από τα σημερινά έθνη και φυλές που θα έχουν αυτοκτονήσει και αυτοκαταστραφεί  Το Σύμπαν  οι πλανήτες , ο Θεός και όσα είδη ζωής θα καταφέρουν να επιβιώσουν από οποιαδήποτε προσωρινή ανθρώπινη καταστροφή και θα συνεχίσουν να υπάρχουν ακόμα και εάν ο άνθρωπος καταστρέψει και εξαφανίσει ολοκληρωτικά τον εαυτό του ενώ η  Φύσις πάνω στην Μητέρα Γη θα βρει κάποτε τον δρόμο της να αναγεννηθεί και πάλι και η επόμενη Χρυσή Συμπαντική Εποχή θα μπορούσε  ακόμα και να υπάρξει και χωρίς  να εμπεριέχει τον άνθρωπο και τον ανθρωποκεντρισμό του η χωρίς όσες ανθρώπινες φυλές θα έχουν αυτοκτονήσει και αυτοκαταστραφεί και ο πολιτισμός τους θα έχει ισοπεδωθεί λόγω της υλιστικής τους απληστίας και μανίας για το κέρδος (που τους ωθεί σε καταστροφή του περιβάλλοντος και την εισαγωγή εκατομμυρίων αλλοφύλων ισλαμιστών στην γη των προγόνων τους) . Κάθε υγιής άνθρωπος βέβαια οφείλει να αγωνιστεί όσο μπορεί για να αποτρέψει κάτι τέτοιο!

Εν κατακλείδι, οι άνθρωποι επί της Γης στην πραγματικότητα δεν αποτελούν παρά ένα μηδαμινό ποσοστό της Δημιουργίας και του Σύμπαντος, και όχι το κέντρο της όπως νομίζει ο ανόητος και αυτοκαταστροφικός  εγωισμός τους . Ο εγωισμός όμως τους ωθεί με θρησκευτική πίστη  και φανατισμό να σφάζουν όσους έχουν διαφορετική γνώμη πάνω σε αυτό το θέμα της Δημιουργίας και της Φύσεως ως "ειδωλολάτρες" επειδή σέβονται και τιμούν την Ιερότητα και Τάξη του Φυσικού Κόσμου και αρνούνται να προκυνήσουν έναν Θεό - Γιαχβέ, Αλλάχ (ή όπως αλλιώς τον ονομάζουν). Ο Αλλάχ-Γιαχβέ όμως με τον ανθρωποκεντικό τρόπο που  τον παρουσιάζουν καταλήγει να μην είναι τίποτα παραπάνω από ένα είδωλο του ανθρώπινου ασύδοτου εγωισμού που τον κατασκεύασε ενώ οι  θρησκείες τους καταλήγουν να αποτελούν την πραγματική ειδωλολατρία, καθώς αποτελούν την θρησκευτική φανατική λατρεία του "θεικού" ειδώλου του ανθρωπίνου εγωισμού ...